This is default featured slide 1 title

This is default featured slide 2 title

This is default featured slide 3 title

This is default featured slide 4 title

This is default featured slide 5 title

ZDEFINIOWANIE POTRZEB

8

„Potrzeby można zdefiniować jako takie interakcje organizm-środowisko, które mają właściwość polegającą na tym, że są one wymagane {reąuiredness), co przejawia się: a) w występowaniu skoordynowanej hierarchii aktywności w repertuarze zachowań organizmu, służącej pod­trzymaniu wymaganej interakcji oraz b) w fakcie, że fizyczny lub psy­chiczny stan organizmu pogarsza się, jeżeli relacje te nie mogą być wytworzone lub podtrzymane. Potrzeby są tu rozumiane nie tylko ja­ko stany pewnego niedoboru w organizmie; podstawowa struktura potrzeby obejmuje wymaganie interakcji ze środowiskiem. Ponieważ najróżniejsze czynności organizmu mają sprawić, aby stan niedoboru nie wystąpił nigdy lub co najwyżej był doświadczany rzadko, wydaje się słuszne uznanie stanu niedoboru jedynie za pewną fazę w całościo­wej strukturze stanowiącej potrzebę”. A więc „potrzeba” jest czymś więcej niż stanem niedoboru, jak to się zazwyczaj przyjmuje. Według Nuttina, jest to stan interakcji między organizmem a środowiskiem, co do której stwierdza się, że jest ona „wymagana” dla dobrego funkcjo­nowania osobowości jako całości.„Napięcia” występują nie tylko jako elementy potrzeb, lecz również w specyficznej formie nazwanej „napięciem związa­nym z zadaniem”. Jest to stan napięcia, z którym zostaje zwią­zana specyficzna reakcja w wyniku wystąpienia nagrody.

SPECYFICZNA POTRZEBA

9

Właściwie nie można mówić o specyficznej potrzebie, dopóki nie nastąpi pewne skanalizowanie — to jest aż do momentu, kiedy organizm ustali wzo­rzec zachowania w celu wyodrębnienia określonego obiektu z jego środowiska lub, innymi słowy, aż do czasu, kiedy napięcie potrzeby wytworzy kanał prowadzący do specyficznej reakcji. Z drugiej strony, reakcje nienagradzane nie mogą służyć za kanały dla pożądanego typu kontaktu ze środowiskiem. Ponieważ te nieskuteczne reakcje nie za­pewniają żadnego ujścia dla napięcia potrzeby, nie są włączone w dy­namiczny system potrzeby i w związku z tym nie utrzymują się w be­hawioralnym repertuarze organizmu.Na podstawie powyższych rozważań powinno być jasne, iż proces ka- nalizowania jest jednocześnie procesem przekształcania się potrzeb w konkretne motywy oraz wytwarzania się behawioralnych wzorców reakcji (czyli uczenia się)”. Najważniejszymi terminami H w teorii Nuttina są: „po­trzeba”, „napięcie związanej z zadaniem” (task tension) oraz behawioralne „plany” czy „projekty”.

NAGRODZONA REAKCJA

4

Tak więc nagrodzona reakcja pobudza uwagę, tj. podnosi po­ziom aktywności organizmu, w związku z czym zostaje włą­czona w dynamiczne napięcie zadaniowe (dynamie task tension). Takie włączanie nagrodzonych czy wybranych reakcji w pewien system dynamicznych napięć zadaniowych (plan, j zainteresowanie itp.) lub też samo wzbudzenie poziomu aktywności (uwaga) organizmu przez nagrodę lub inny znaczący sygnał stanowi proces, dzięki któremu zachodzi lepsze uczenie się tych reakcji.Nuttin w następujący sposób pisze na temat „uczenia się i motywacji” w ogóle (s. 128):„Naszym zdaniem, procesy psychiczne, ułatwiające nabywanie i prze- i chowywanie albo oczekiwań poznawczych, albo umiejętności behawioralnych, mają w istocie motywacyjny charakter. Orientacja motywacyjna osoby jest odpowiedzialna* nie tylko za fakt, iż w selektywny sposób spostrzega ona i nabywa niektóre sekwencje SiRiS2, ale także za lepsze przechowanie tych oczekiwań i umiejętności, które mają znaczenie dla programów i zadań, realizowanych przez podmiot”.Na temat „uczenia się przez kanalizowanie” Nuttin pisze (s. , 131):„W kategoriach niniejszej teorii uczenia się, jednostki bodziec-reakcja mogą być utrzymane czy przechowane w pamięci dzięki temu, że zo­stają zintegrowane w system dynamiczny w wyniku procesu kanalizo- wania. Kanalizowanie jest mechanizmem całkiem prymitywnym, za po­mocą którego pewien specyficzny wzorzec zachowania zostaje zinte­growany z motywacyjnym stanem organizmu; reakcja behawioralna jest pojmowana jako „kanał”, przez który znajduje ujście niejasna potrzeba interakcji z pewnym obiektem środowiskowym.

W WYNIKU DZIAŁAŃ

5

Nuttin pisze nieco wyraźniej na temat swoich twierdzeń metodologicznych, przedstawiając argumenty za przeprowa­dzaniem eksperymentów z ludźmi, a nie ze zwierzętami.  Teorię Nuttina możemy podsumować w następujący sposób:Organizm ludzki (osobowość) oraz środowisko (świat) tworzą razem jedną jednostkę funkcjonalną. Ogólne typy interakcji, „wymagane” dla prawidłowego funkcjonowania organizmu (lub osobowości), są to potrzeby wrodzone. Potrzeby te, na poziomie behawioralnym, Nuttin uważa za wymagania doty­czące określonych wzorów relacji behawioralnych ze środo­wiskiem fizycznym i społecznym (relacyjna teoria potrzeb). W wyniku działania funkcji poznawczych potrzeby te rozwi­jają się w dynamiczne struktury celów i środków (plany, projekty i zadania), które inicjują i ukierunkowują skoordy­nowane serie czynności behawioralnych. Uczenie się dokonuje się albo automatycznie przez sam fakt, że potrzeby znajdują swoje ujście (nagrody) w wyniku konkretnych, behawioral­nych kontaktów z przedmiotami, co ukierunkowuje te po­trzeby na określone sposoby zachowania (uczenie się przez kanalizowanie — canalization learning), albo też w wyniku procesu o charakterze bardziej poznawczym, dzięki któremu reakcje behawioralne są rozpoznawane (na przykład na pod­stawie ich wyniku lub nagrody) jako interesujące i użyteczne dla dalszego realizowania behawioralnego planu czy zadania.