This is default featured slide 1 title

This is default featured slide 2 title

This is default featured slide 3 title

This is default featured slide 4 title

This is default featured slide 5 title

OPRÓCZ MODELU OPISOWEGO

indeks

 

Oprócz modelu opisowego możemy też przytoczyć następujące prawa empiryczne :„Prawdopodobieństwo opuszczenia gniazda przez rybę (lub też wpły­nięcie do niego) wzrasta wykładniczo w miarę jak ryba przebywa coraz dłużej w gnieździe”.Prawo to wskazuje, że drugie z założeń Reventlowa dotyczące modelu opisowego nie może być utrzymane. „Pewne zachowania muszą być opisywane zarówno w kategoriach częstości ich rozpoczynania, jak i czasu trwania, a wydaje się, że między tymi dwoma danymi nie ma żadnego związku”.„Stan gniazda nie ma żadnego wpływu na czas trwania zachowa­nia związanego z gniazdem”.„Stan gniazda ma decydujący wpływ na rodzaj występujących, spe­cyficznych molekularnych zachowań związanych z gniazdem”.„Po przedostaniu się przez gniazdo, ryba opuszcza je znacznie szybciej niż przedtem i pozostaje z dala od niego przez długi czas” .„Zachowanie związane z gniazdem wzmaga się znacznie po zoba­czeniu samicy, ponieważ istnieje wtedy mniejsze prawdopodobień­stwo opuszczenia gniazda przez samca, jeżeli się w nim znajduje, oraz większe prawdopodobieństwo wejścia do gniazda, jeżeli znaj­duje się z dala od niego”. Konkretny poziom D książki Reventlowa zawiera wiele tabel przedstawiających ilościowe wyniki eksperymentów. Jednostki opisowe są raczej względu na swe właściwości formalne teoria ta jest systemem hipotez połączonym z modelem konkretnym.Jeśli chodzi o przynależność do kategorii epistemologicz­ne j, to teorię tę można zaklasyfikować jako konstruktywną teorię wyjaśniającą (teorią S-H-R). Nie obliczaliśmy I.H., wskaźnik teoria/empiria oceniamy jed­nak jako bardzo niski, ponieważ Reventlow wprowadza mało zmiennych hipotetycznych, a wiele zmiennych empirycz­nych.

MODEL INSTYNKTÓW

18

 

Reventlow adaptuje teorię oraz hierarchiczny model instyn­któw N. Tinbergena. Teoria ta była dokładnie analizowana w Theories of Motwation (Madsen, 1968). Dlatego w tym roz­dziale ograniczymy się jedynie do zbadania najważniejszych aspektów reventlowowskiej wersji teorii Tinbergena. Główne zmienne przedstawione są na schemacie wykonanym przez Jorna T. Christiansena  na podstawie opisu Reventlowa. między teoriami Reventlowa i Tinbergena polega na tym, ze Tinbergen stosuje terminy H z fizjologicznym znaczeniem dodatkowym, podczas gdy Reventlow stosuje ter­miny H me mające żadnego znaczenia dodatkowego. Odnoszą się one do czystych „zmiennych pośredniczących”, pojętych w wąskim znaczeniu. Inna różnica polega na tym, że Tinbergen zakłada istnienie hamowania wzajemnego między dwoma ośrodkami znajdują­cymi się na tym samym poziomie, a Reventlow zakłada inter­akcje facylitujące. Reventlow formułuje na­stępującą hipotezę.  Hipoteza ta jest tak samo jak u Tinbergena wielowy. miarowa. Jest to również hipoteza probabilistyczno-determi-li mstyczna, co jest zgodne z jego twierdzeniami metateore- tycznymi.Oprócz tej wyraźnie sformułowanej hipotezy Reventlow przedstawia rozważania dotyczące swobodnie formułowanej analogu werbalnej w celu wyjaśnienia pewnych stałych empi­rycznych, stwierdzonych w eksperymentach i wyrażonych w postaci modelu opisowego.

ŹRÓDŁA BŁĘDU

19

 

Źródła błędu związane z metodą etologiczną, a mianowicie zakłócenia w obserwacji wynikające z udziału obserwatora mogą być do pewnego stopnia wyrównane następującymi spo­sobami:Obserwator powinien być świadomy tego, że jego rola może być źródłem błędu. Unikanie antropomorfizmu nie jest jednak wystarczające. Konieczna jest tu większa liczba podstawowych badań dotyczących tego problemu meto­dologicznego.Zastosowanie metod technicznych do rejestracji zachowa­nia jeżeli metody te nie zakłócają sytuacji eksperymen­talnej. Na przykład zastosowanie filmu pozwala na wpro­wadzenie wielu obserwatorów, którzy mogą bardziej szcze­gółowo badać zachowanie, na przykład za pomocą zwol­nionej projekcji filmu, co ma tę dodatkową zaletę, iż mi­mowolne odczucia związków przyczynowych i ukierunko- wań na cel w zachowaniu zostają wyeliminowane.Wybór zwierząt eksperymentalnych nie prowokujących do antropomorficznych interpretacji.Większy zakres formalizacji i podsumowania opisów za­chowania w postaci krótkich wyrażeń matematycznych. Włączenie charakterystycznych cech osobowości obserwa­tora do modelu zastosowanego do opisu i wyjaśnienia zachowania.

METODA JEDNOZMIENNA

20

 

Metoda jednozmienna, używana zwykle w naukach  fizycznych, nie ma zastosowania w naukach biologicznych : i behawioralnych. Reventlow zaleca metodę wielozmienną, ponieważ w metodzie tej nie kontroluje się ani też nie wyklucza zmiennych, natomiast rejestruje się je. Skomplikowane prace matematyczne  i statystyczne związane z tą metodą mogą być obecnie wyko­nywane przez komputery. Jest to argumentacja podobna do argumentacji Cattella, który H również zalecał metodę wielozmienną. Jednakże spośród rónych podtypów metody wielozmiennej Reventlow wybiera metodę etologiczną, ponieważ ma ona następujące cechy :„Etologia nie ma „mozaikowo-psychologicznego” charakteru, który faktycznie cechuje znaczną część psychologii porównawczej, ponie­waż dla etologii istotna jest obserwacja całości życia zwierzęcia”.„W etologii zwierzęta eksperymentalne wykonują zadania ma­jące dla nich istotne znaczenie biologiczne, podczas gdy zadania w innych rodzajach eksperymentów ze zwierzętami przypominają bardziej »problemy ludzkie”.„Etolog może prowadzić badania nad wieloma gatunkami zwierząt, nie tylko nad tymi, które szczególnie nadają się do życia w labo­ratorium lub są hodowane wyłącznie do tego życia. Umożliwia to wgląd w różne rodzaje zachowania oraz znalezienie zasadniczych podobieństw w zachowaniu różnych gatunków zwierząt”.„Etolog zajmuje się znacznie liczniejszymi rodzajami motywacji lub raczej właściwszym pod względem biologicznym rozkładem moty­wacji”.„W eksperymentach etologicznych eksperymentator nie może uniknąć gromadzenia wiedzy o ogólnym zachowaniu zwierząt, a to w do­datku narzuca mu określone wymagania, jeśli pragnie stosować tę metodę w odpowiedzialny sposób. Taka wiedza ma bardzo duże znaczenie dla interpretacji wyników”.